همان گونه كه در ذيل خطبهء « شقشقيّه » خوانديم امام ( ع ) حكومت و زمامدارى را ذاتا كم ارزشتر از آب بينى يك بز مىشمرد . در چهارمين نكته به يكى ديگر از ابعاد اين مسأله مىپردازد و آن اين كه كسى كه مىخواهد براى كار مهمّى مانند تشكيل حكومت الهى قيام كند ، بايد در شرايط آماده‌اى اقدام نمايد و يا بتواند شرايط را خودش آماده سازد و گرنه قيامهاى بىمورد و حساب نشده ، ثمره‌اى جز ناكامى و شكست نخواهد داشت . امام ( ع ) در اين رابطه مىفرمايد : « كسى كه ميوه را پيش از رسيدن بچيند همانند كسى است كه بذر را در زمين نامناسب ( همچون كوير و شوره‌زار ) بپاشد ( كه سرمايه و نيروى خود را تلف كرده و نتيجه‌اى عايد او نمىگردد ) » ( و مجتنى الثّمرة لغير وقت ايناعها « 1 » كالزّارع به غير ارضه ) . جمعى از شارحان نهج البلاغه احتمال داده‌اند كه ضمير در « به غير ارضه » به زارع برگردد و مفهومش اين است « مانند كسى است كه در زمين ديگرى بذر بپاشد كه ثمره‌اش عايد ديگران مىشود » ، ولى با توجّه اين كه امام ( ع ) آن را با چيدن ميوهء نارس يكسان دانسته است ، ضعف اين تفسير روشن مىشود . اين سخن در واقع يكى ديگر از اصول جاويدان و درسهاى اساسى براى تشكيل حكومتهاى الهى است ، به اين معنى كه طالبان حق و عاشقان عدالت هرگز نبايد گرفتار احساسات زودگذر شوند و با مطالعات محدود به كارى دست زنند كه شرايط آن مهيّا نيست ، بلكه بايد با صبر و حوصله به فراهم ساختن شرايط و ترتيب مقدّمات و تهيّهء قوا و نيروهاى لازم دست زنند هر چند اين كار زمانى را طلب كند ، همانطور كه باغبان آگاه هرگز به سراغ ميوه‌هاى نارس نمىرود ، هر چند نياز فراوان به ميوه براى تغذيهء خود و يا فروش داشته باشد و نيز كشاورز آگاه ، در زمين

--> ( 1 ) « ايناع » از مادهء « ينع » ( بر وزن منع ) به معناى رسيدن و بلوغ است اين واژه معمولا در مورد رسيدن ميوه‌ها به كار مىرود و هنگامى كه به باب افعال مىرود باز به همين معنى است .